انواع شینه‌بندی در پستهای فشار قوی
- حمید زینالی
- شبکه برق, طراحی و تجهیزات پست فشار قوی, وبلاگ
- 1404/06/11
- این مقاله بروزرسانی شده 2 خرداد 1405
شینه‌بندی چیست؟
عوامل مؤثر در شینه‌بندی
- قابلیت اطمینان و تداوم سرویس‌دهی
- موقعیت پست در شبکه
- ولتاژ و شبکه پست
- اهمیت مصرف‌کننده
- وضعیت پست از نظر توسعه و تعمیر در حالت کار عادی شبکه (سوئیچینگ)
انواع شینه‌بندی در پستهای فشار قوی
آرایش‌های مختلف شینه‌بندی در پستهای فشار قوی را می‌توان به گروه‌های عمده زیر تقسیم کرد:
1. شینه‌بندی ساده تقسیم نشده
آرایش تک خطی این نوع شینه‌بندي که چهار فیدر ورودي و خروجی به آن است. . هر فیدر یک کلید و دو سکسیونر به شینه مشترك اتصال یافته است . در این نوع شینه بندي ارتباط فیدرها به
شینه ســاده بوده و منطق حفاظتی ســاده‌اي در این نوع شــینه بندي وجود دارد ، اما قابلیت اطمینان این نوع شینه‌بندی بالا نیست.
- در صورت بروز اتصال کوتاه در ناحیه شینه (شینه و سکسیونرهاي سمت شینه ) و همچنین تداوم اتصالی در هر کدام از فیدرها ، کل پست بی‌برق می‌گردد .
- در صورت وقوع اتصال کوتاه روي فیدرها و با قطع کلید ، تنها همان فیدر از مدار خارج شده و بقیه پست به کار خود ادامه خواهد داد.
- هنگام تعمیرات روي شینه یا سکسیونر طرف شینه، کل پست باید بی‌برق گردد . تعمیرات روي فیدر با قطع کلید و سـپس باز کردن سـکسـیونرهاي دو طرف آن به راحتی انجام می گیرد (مانور روي هر فیدر آسان خواهد بود ) .
2. شینه تقسیم‌بندی شده با کلید
در این آرایش، تعداد کلیدها و سکسیونرهای هر فیدر و نحوه اتصال آن‌ها مشابه شیوه ساده بوده، ولی شیوه توسط یک کلید و سکسیونرهای دو طرف آن به دو قسمت تقسیم شده است.
چنین آرایشی مستلزم استفاده از تجهیزات اضافی هم روی پست و هم روی تجهیزات حفاظتی مربوطه بوده که هزینه اضافی پست را بالا می‌برد.
وجود یک کلید و دو سکسیونر در وسط پست و حفاظت مربوطه بالا بوده و در صورت بروز اشکال در یکی از قسمت‌ها، قسمت دیگر پست می‌تواند به کار خود ادامه دهد.
این شیوه‌بندی برای پستهای با ظرفیت متوسط و بالا مناسب بوده و در صورت قطع یکی از فیدرها، تغذیه تمام بار مورد نظر قطع نگردد.
3. شینه‌بندی ساده تقسیم‌شده با سکسیونر
در این نوع شینه‌بندی برای تقسیم شینه، به‌جای مجموعه کلید و سکسیونر، فقط از سکسیونر استفاده می‌شود. استفاده از سکسیونر با توجه به قیمت بالای کلیدهای قدرت نسبت به سکسیونر منجر به کاهش هزینه آرایش پست، نسبت به آرایش شینه‌بندی ساده تقسیم شده با کلید خواهد شد.
ولی در عوض هنگام بروز عیب در شینه یا تداوم اتصالی روی فیدر، کل پست بی‌برق شده و تا زمانی که اپراتور به‌صورت دستی با باز کردن سکسیونر، قسمت معیوب را از شبکه جدا نکند، امکان بهره‌برداری از نیمی از ظرفیت پست میسر نخواهد بود.
4. شینه‌بندی U (تقسیم با کلید یا سکسیونر)
این آرایش از نظر الکتریکی شبیه شینه‌بندی ساده است و کلیه امکانات شینه ساده را دارا می‌باشد. در صورتی که خطوط انتقال دو مداره باشد، این طرح از نظر قابلیت اطمینان دارای امتیاز بهتری نسبت به شینه ساده می‌باشد. زیر در هر حالت می‌توان یکی از خطوط دوبل را به یک قسمت شینه متصل نمود.
در نتیجه، چنانچه قسمتی از شینه بی‌برق شود، می‌توان حداقل از یکی از خطوط استفاده نمود.
5. شینه‌بندی اصلی و فرعی
در اين نوع شينه بندی از دو شينه استفاده شده و فيدرها می‌توانند توسط سكسيونر به شينه ديگری موسوم به شينه فرعی متصل گردند. شينه فرعی توسط كليد كوپلاژ به شينه اصلی كه همواره برقرار است متصل می‌باشد.
در صورت بروز عيب در كليد هر فيدر، در شرايط عادی و لزوم انجام تعمير و سرويس می‌توان كليدها مربوط به برنامه ريزی قبلی نسبت به قطع كليد و تعمير آن بدون بروز قطعی در فيدر اقدام نمود. چنانچه عيب در كليد روی دهد، با وصل سكسيونر شينه فرعی يك فيدر، از طريق شينه فرعی و توسط كليد كوپلاژ برقرار می‌گردد.
6. شینه دوبل
در اين نوع شينه‌بندی تمامی فيدرها شامل خطوط و ترانس‌ها از طريق يك كليد و دو سكسيونر موازی با هم می‌توانند به دو شينه مرتبط گردند. دو شينه توسط كليد كوپلاژ به يكديگر متصل می‌شوند.
با مقايسه نقشه تك خطی اين آرايش با نقشه تك خطی آرايش شينه ساده و شينه اصلی و فرعی تجهيزات اضافی پيش‌بينی شده در آن به سهولت مشخص می‌گردند.
مزایای شینه‌بندی دوبل:
- انعطاف‌پذيری در مانورها و عملكرد كليدها.
- هركدام از شينه‌ها ممكن است برای سرويس و آزمايش از مدار خارج شوند.
- در زمان تعميرات روی هر كدام از سكسيونرهای طرف شينه هيچگونه بی‌برقی دائم در فيدرهای ديگر داده نمی‌شود و تنها فيدر مربوطه بی‌برق خواهد شد.
- قابليت اطمينان اين نوع شينه‌بندی در حد قابل قبول است.
- توسعه پست به راحتی میسر است.
- قابلیت اطمینان این نوع شینه‌بندی در حد قابل قبول است.
معایب شینه‌بندی دوبل:
- تعداد سكسيونرهای هر فيدر نسبت به شينه‌بندی ساده افزايش می‌يابد.
- در صورت بروز خطا و تصادف در دو سكسيونرهای طرفين كليد كوپلاژ، شينه مربوطه بايد از مدار خارج شود و امکان اتصال دو شینه به یکدیگر وجود ندارد.
- در صورت بروز اشکال در کلید فیدر و یا نیاز به تعمیرات آن، فیدر باید بی‌برق گردد.
7. شینه‌بندی دوبل با کلید کوپلاژ
در این آرایش، دو شینه از طریق یک کلید و دو سکسیونر توسط کلید کوپلاژ به یکدیگر متصل می‌باشند. این آرایش در بهره‌برداری از پستهای فشار قوی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
روش اول، کلیه فیدرها از طریق یکی از دو سکسیونر به یکی از شینه‌ها متصل بوده و شینه دیگر بدون ولتاژ و آماده جهت سرویس و تعمیرات می‌باشد. در این شرایط، کلید کوپلاژ بین دو شینه در وضعیت باز قرار دارد.
در صورت بروز هرگونه عیب در شینه اول یا نیاز به انجام تعمیرات روی آن، می‌توان بدون قطع برق، کلیه فیدرها را به شینه دوم منتقل نمود. روش کار به این صورت است که ابتدا با بستن کلید کوپلاژ و برقدار کردن شینه دوم، هر دو شینه به‌طور همزمان برقدار می‌شوند. سپس به دلیل هم‌پتانسیل بودن شینه‌ها، می‌توان سکسیونر دوم فیدرها را بدون قطع کلید فیدر و بدون ایجاد وقفه در سیستم، وصل نمود. در نهایت، با باز کردن سکسیونر اول فیدرها و سپس قطع کلید کوپلاژ، شینه اول بی‌برق می‌شود و امکان سرویس و تعمیر روی آن فراهم خواهد شد.
روش دوم، که نسبت به روش اول ارجحیت دارد، هر دو شینه به‌صورت دائم برقدار هستند و کلید کوپلاژ بین آن‌ها در وضعیت بسته قرار دارد. در این حالت، تعدادی از فیدرها به شینه اول و بقیه به شینه دوم متصل می‌باشند.
8. شینه‌بندی حلقوی
در این نوع شینه‌بندی، نصب کلیدها در طول شینه‌ها و در فاصله بین نقاط اتصال فیدرها پیش‌بینی گردیده و بدون ترتیب اتصال کلیدها به یکدیگر، شینه بسته‌ای را تشکیل می‌دهد.
این طرح، شینه‌بندی به مفهوم قبل وجود ندارد و بخش‌های مختلف طرح به وسیله کلید از هم جدا و معمولاً نیازی به حفاظت شینه نیست، چرا که حفاظت فیدرها، برای حفاظت شینه نیز کفایت می‌کند.
هر فیدر از دو مسیر و دو کلید جداگانه تغذیه می‌شود و لذا در صورت بروز عیب یا نیاز به تعمیر در هر کلید می‌توان بدون قطع فیدرها به تعمیر کلید مربوطه پرداخت.
در صورت بروز اتصالی در هر قسمت از شینه‌ها نیز کلیدهای مجاور آن قطع شود، تنها یک فیدر بی‌برق می‌گردد.
در عملیات کلیدزنی، همانند طرح 1.5 بریکری، نقش اصلی بر عهده بریکرهاست و سکسیونرها نقش عمده‌ای ندارند.
آیا این مقاله برایتان مفید بود؟
