
دژنگتور و سکسیونر | تفاوت این دو کلید قدرت با یکدیگر
- حمید زینالی
- طراحی و تجهیزات پست فشار قوی, وبلاگ
- 1404/06/05
- این مقاله بروزرسانی شده 14 اردیبهشت 1405
سکسیونر چیست؟
سکسیونر کلیدی است غیر قابل قطع زیر بار و جریان اتصال کوتاه را از خودش عبور می دهد. یا بهعبارت دیگر جهت ایزوله کردن خطا بکار می رود، قابل قطع زیر بار نیست و جریان اتصال کوتاه را تحمل می کند.
این تجهیز ساختمان بسیار ساده ای دارد که از یک مکانیزم مکانیکی که دو سر کنتاکتها را به هم ارتباط داده یا قطع می کند، تشکیل می شود. قطع و وصل این کلید با فرمان دستی یا مکانیکی از محل و یا فرمان الکتریکی از اتاق فرمان یا محل مورد نظر می گیرد.
این کلید فقط زمانی که مدار تحت ولتاژ و یا کلاً بدون بار باشد، قطع و وصل می گردد. چون کنتاکتهای آن قابل رؤیت است، برای حفاظت جان افراد بعنوان یکی از نقاط ضمانت استفاده می گردد.
مثلا زمانی که احتیاج به انجام تعمیرات روی یکی از تجهیزات اصلی پست باشد، با باز کردن سکسیونر هر طرف میتوان دستگاه مورد نظر را کاملاً از منابع برقدار جدا نمود.

سکسیونرها برخلاف کلید قدرت (Circuit Breaker) توانایی قطع جریان بار را ندارند، چراکه مکانیزم خاموشکننده قوس الکتریکی در آنها پیشبینی نشده است. بنابراین، عملکرد صحیح سکسیونر همواره به این صورت است که ابتدا کلید قدرت جریان مدار را قطع میکند، سپس سکسیونر باز میشود تا ایزولاسیون ایمن ایجاد گردد. به هنگام وصل نیز، ابتدا سکسیونر بسته میشود و سپس کلید قدرت مدار را وصل میکند.
دژنگتور چیست؟
کلمه دژنگتور در اصل یک کلمه فرانسوی است. در زبان فرانسوی به آن کلید قدرت یا بریکر میگویند. دژنکتور (Circuit Breaker) یا کلید قدرت، یکی از مهمترین تجهیزات حفاظتی و کنترلی در شبکههای انتقال، فوقتوزیع و توزیع برق است که وظیفه اصلی آن قطع و وصل جریان مدار در شرایط عادی (بار کامل) و شرایط غیرعادی (اتصال کوتاه، اضافه بار و خطاهای شبکه) میباشد.
برخلاف سکسیونر که صرفاً برای ایزولهسازی بهکار میرود، دژنکتور مجهز به مکانیزمهای ویژهی خاموشکننده قوس الکتریکی است و میتواند حتی در لحظه بروز اتصال کوتاه شدید، مدار را با سرعت بالا قطع کند و از آسیب گسترده به تجهیزات و شبکه جلوگیری نماید.

زمانی که دژنکتور فرمان قطع دریافت میکند، کنتاکتهای متحرک آن از کنتاکتهای ثابت جدا میشوند. در لحظه جدا شدن کنتاکتها، به علت وجود جریان الکتریکی، قوس الکتریکی (Arc) بین کنتاکتها تشکیل میشود.
این قوس در صورت کنترل نشدن میتواند باعث ذوب شدن کنتاکتها یا آسیب به عایقها گردد. لذا دژنکتورها دارای محیط خاموشکننده قوس هستند که وظیفه آن کاهش دما و انرژی قوس و در نهایت خاموش کردن آن است.
تفاوت سکسیونر با دژنگتور
| دژنگتور | سکسیونر | ویژگی |
|---|---|---|
| حفاظت از شبکه در برابر خطاهای الکتریکی | ایزوله کردن قسمتهای شبکه برای تعمیر و نگهداری | وظیفه اصلی |
| توانایی قطع جریان بار | فقط در حالت بی باری | توانایی قطع جریان |
| دارد | ندارد | مکانیزم خاموش کننده قوس الکتریکی |
| بهصورت دستی، اتوماتیک و مکانیزم فنر | بهصورت دستی یا مکانیکی | نحوه کنترل |
| دارد | ندارد | قابلیت قطع در زیر بار |



