
رله ترمیستور چیست؟ بررسی عملکرد و مزایای آن
رله ترمیستور چیست؟
رله ترمیستور یک تجهیز حفاظتی الکترونیکی هوشمند است که برای پایش و محافظت حرارتی از موتورهای الکتریکی و سایر تجهیزات حساس به دما استفاده میشود.
این رله با استفاده از ترمیستورهای نوع PTC کار میکند که مقاومت آنها با افزایش دما، به طور ناگهانی افزایش مییابد. در حالت عادی، ترمیستور در دمای کاری نرمال دارای مقاومت پایینی (در حد چند ده اهم) است. اما زمانی که دما از آستانهای معین (مثلاً 150 درجه سانتیگراد) فراتر رود، مقاومت آن به چند کیلو اهم افزایش مییابد.
این افزایش ناگهانی مقاومت توسط مدار داخلی رله ترمیستور شناسایی میشود. پس از آن، رله یک سیگنال قطع (مثلاً باز شدن کنتاکت رله) صادر میکند که معمولاً به یک کنتاکتور متصل است. در نتیجه، تغذیه مدار قدرت (مانند موتور یا ژنراتور) به طور خودکار قطع میشود تا از آسیبهای حرارتی جلوگیری شود.

عملکرد رله ترمیستور
عملکرد رله ترمیستور بر اساس تشخیص مقاومت حرارتی ترمیستورهای نوع PTC و واکنش به تغییرات دمایی در تجهیزات الکتریکی حساس مانند موتورهای القایی طراحی شده است.
ترمیستورهای PTC، در دمای نرمال دارای مقاومت بسیار پایینی هستند (معمولاً 20 تا 250 اهم) و زمانی که دمای آنها از آستانهای مشخص (معمولاً بین 120°C تا 180°C) عبور کند، مقاومت آنها بهطور ناگهانی و نمایی افزایش مییابد (تا چند کیلو اهم).
این ویژگی باعث میشود که ترمیستور بهعنوان یک سنسور آستانهای برای دما عمل کند.
وقتی دمای یکی از ترمیستورها از مقدار بحرانی فراتر رود، مقاومت آن بهشدت افزایش مییابد و جریان عبوری از مدار کاهش مییابد. این تغییر ناگهانی باعث میشود ولتاژ مدار ورودی از آستانه مقایسهگر داخلی رله عبور کند و فرمان قطع صادر شود.
در این لحظه، کنتاکت خروجی رله به وضعیت قطع تغییر وضعیت میدهد، که معمولاً باعث قطع کنتاکتور توان یا فعالسازی سیستم آلارم میگردد. برخی رلهها دارای قابلیت ریست دستی یا خودکار هستند که بسته به طراحی سیستم کنترل مورد استفاده قرار میگیرد.
کاربرد رله ترمیستور
در کاربردهای صنعتی، ترمیستورها مستقیماً در داخل سیمپیچهای موتور یا در نقاط بحرانی ترانسفورماتورها قرار میگیرند. این ترمیستورها معمولاً بهصورت سری به یکدیگر متصل و به ورودی رله ترمیستور متصل میشوند.
مدار ورودی رله، پیوسته مقاومت مدار ترمیستور را مانیتور میکند. تا زمانی که مقاومت کلی کمتر از حد تنظیمشده باشد (یعنی دمای سیمپیچ در وضعیت مجاز است). رله در وضعیت فعال باقی میماند و سیگنال مجاز به ادامه کار تجهیزات صادر میشود.



