مشخصات نامی و عایق تابلو برق فشار ضعیف

مشخصات نامی، مقادیر عملکردی و محدودیت‌های تابلوهای برق فشار ضعیف را تعریف می‌کنند:

1. مقدار اسمی (nominal value)

عددی است که فقط برای نام‌گذاری و شناسایی یک قطعه یا سیستم استفاده می‌شود (مثلاً وقتی می‌گوییم سیستم ۴۰۰ ولت).

2. مقدار نامی (rated value)

مقدار مشخصی از یک کمیت (مثل ولتاژ، جریان یا توان) است که سازنده تعیین می‌کند دستگاه می‌تواند در شرایط استاندارد و مشخص، تحت آن مقدار بدون مشکل کار کند.

3. مقدار محدود کننده (limiting value)

به بیشترین یا کمترین مقدار جاری گفته می‌شود که یک کمیت (مثل ولتاژ یا جریان) می‌تواند داشته باشد.

4. جریان اتصال کوتاه (short-circuit current (Ic))

نوعی اضافه جریان است که وقتی عایق خراب شود یا هادی‌ها ناخواسته به هم برخورد کنند، در مدار ایجاد می‌شود.

5. جریان اتصال کوتاه احتمالی (prospective short-circuit current (Icp))

 بیشترین جریانی است که در صورت وقوع یک خطای کامل (با مقاومت بسیار کم) در ورودی تابلو ایجاد می‌شود. این عدد نشان‌دهنده شدت خطای واقعی در آن نقطه از شبکه است.

6. جریان قطع (cut off current; let through current)

بیشترین مقدار لحظه‌ای جریانی است که در زمان وقوع خطا، قبل از اینکه فیوز یا کلید عمل کند، از مدار عبور می‌کند. این عدد نشان می‌دهد تجهیز حفاظتی چقدر در محدود کردن جریان خطا توانایی دارد.

7. ولتاژ نامی (Un)

ولتاژ نامی، بالاترین مقدار مؤثر (r.m.s) ولتاژ متناوب (a.c.) یا ولتاژ مستقیم (d.c.) است که توسط سازنده مجموعه الکتریکی (Assembly) اعلام می‌شود. در مدارات سه‌فاز، این مقدار ولتاژ بین فازها است.

8. ولتاژ عملیاتی نامی (Ue)

بالاترین مقدار مؤثر ولتاژ (AC یا DC) است که سازنده برای تابلو اعلام می‌کند. در سیستم‌های سه فاز، منظور ولتاژ بین دو فاز است.

9. ولتاژ عایق نامی (Ui)

ولتاژی است که سازنده اعلام می‌کند و در کنار «جریان نامی»، محدوده دقیق کاربرد و عملکرد تابلو را مشخص می‌کند. این ولتاژ نشان می‌دهد دستگاه در چه شرایطی بهترین کارایی را دارد.

10. ولتاژ مقاومت ضربه نامی (Uimp)

این عدد نشان‌دهنده توانایی تابلو در تحمل اضافه ولتاژهای ناگهانی و بسیار سریع است. مقاومت تابلو در برابر ضربه‌های ولتاژی ناشی از صاعقه یا قطع و وصل‌های شدید (کلیدزنی) را نشان می‌دهد تا عایق دچار شکست نشود.

11. جریان نامی (In)

این مقدار، حداکثر جریانی است که تابلو می‌تواند به‌طور همیشگی و پیوسته از خود عبور دهد. عبور این جریان نباید باعث شود دمای بخش‌های مختلف تابلو از حد مجاز بالاتر برود.

12. جریان پیک مقاومت نامی (rated peak withstand current (Ipk))

بیشترین مقدار «لحظه‌ای» جریانی است که در زمان وقوع اتصال کوتاه به تابلو وارد می‌شود. این عدد نشان می‌دهد تابلو چقدر قدرت دارد تا در برابر ضربه شدید و ناگهانی اتصال کوتاه (از نظر مکانیکی و الکتریکی) مقاومت کند و متلاشی نشود.

13. جریان اتصال کوتاه مقاومت کوتاه مدت نامی (rated short-time withstand current (Icw))

این مقدار نشان‌دهنده توانایی حرارتی و مکانیکی تابلو در تحمل جریان اتصال کوتاه برای یک زمان مشخص (معمولاً چند ثانیه) است. تابلو باید بتواند جریان سنگین خطا را تا زمانی که کلیدهای حفاظتی عمل کنند (مثلاً ۱ یا ۳ ثانیه)، بدون اینکه ذوب شود یا آسیب جدی ببیند، تحمل کند.

14. جریان اتصال کوتاه مشروط نامی (rated conditional short-circuit current (Icc))

این مقدار نشان‌دهنده جریان خطایی است که تابلو می‌تواند با کمک یک دستگاه حفاظتی (مثل فیوز یا کلید) تحمل کند. 

تابلو باید بتواند در مدت‌زمانی که طول می‌کشد تا دستگاه حفاظتی عمل کند و خطا را قطع کند، جریان اتصال کوتاه را بدون آسیب دیدن تحمل نماید.

15. ضریب تنوع نامی (rated diversity factor – RDF)

این ضریب عددی است که توسط سازنده اعلام می‌شود و نسبت بارگذاری هم‌زمان مدارها را مشخص می‌کند. 

از آنجا که کارکرد هم‌زمان همه مدارها باعث تولید گرمای زیادی می‌شود، این ضریب نشان می‌دهد که خروجی‌های تابلو تا چه حد می‌توانند به‌طور هم‌زمان و پیوسته بارگیری شوند، بدون اینکه اثرات حرارتی آن‌ها به تجهیزات آسیب بزند.

16. فرکانس نامی (fn)

مقداری است که سازنده برای طراحی و کارکرد درست مدارهای تابلو تعیین می‌کند (مثلاً ۵۰ یا ۶۰ هرتز). تمام تجهیزات و محاسبات تابلو بر اساس این فرکانس پایه انجام شده است.