
آینده مهندسی برق چیست؟ از اتوماسیون مهندسی تا هوش مصنوعی
-
حمید زینالی
-
نرم افزار ایپلن, وبلاگ
-
1405/06/28
-
این مقاله بروزرسانی شده 28 شهریور 1405
آینده مهندسی برق؛ مهندسی در ۵ تا ۱۰ سال آینده چگونه خواهد بود؟
آینده مهندسی برق در سالهای پیش رو تحت تأثیر فناوریهای جدیدی مانند هوش مصنوعی، دادههای مهندسی، فضای ابری و اتوماسیون قرار خواهد گرفت. اما سؤال مهم این است که مهندسی در پنج تا ده سال آینده چگونه انجام خواهد شد و این تغییرات چه تأثیری بر کار مهندسان خواهند داشت؟
در این مقاله، نگاهی به آینده مهندسی برق و فناوریهایی داریم که میتوانند روش طراحی، اجرا و مدیریت پروژههای مهندسی را تغییر دهند. شرکت EPLAN نیز بهعنوان ارائهدهنده نرمافزارهای مهندسی در حوزههایی مانند مهندسی برق، اتوماسیون و مکاترونیک، از نزدیک با این روندهای فناورانه در ارتباط است.
آینده مهندسی برق چگونه خواهد بود؟
اگر به فناوریهای گذشته نگاه کنیم، میبینیم که بسیاری از نوآوریهایی که امروز کاملاً عادی به نظر میرسند، در ابتدا با تردید روبهرو بودند.
برای مثال، زمانی استفاده از تلفن همراه یک فناوری جدید و غیرضروری به نظر میرسید. در حوزه طراحی تابلو برق نیز استفاده از مدلهای سهبعدی در ابتدا برای بسیاری از مهندسان یک قابلیت اضافی بود. همین موضوع درباره فضای ابری و بسیاری از فناوریهای دیجیتال نیز وجود داشت.
اما به مرور زمان، این فناوریها جای خود را در فرآیندهای مهندسی باز کردند و به ابزارهایی کاربردی تبدیل شدند.
در آینده مهندسی برق نیز شرایط مشابهی خواهیم داشت. فناوریهایی که امروز شاید برای برخی سازمانها جدید یا حتی غیرضروری به نظر برسند، میتوانند در سالهای آینده به بخش جداییناپذیر فرآیند طراحی و اجرای پروژههای مهندسی تبدیل شوند.
نقش پیشگامان در آینده مهندسی
تقریباً در هر دورهای، گروهی از مهندسان و سازمانها زودتر از دیگران فناوریهای جدید را آزمایش و استفاده میکنند. این افراد را میتوان پیشگامان تحول مهندسی دانست.
آنها با استفاده از فناوریهای جدید، روشهای کاری متفاوتی را امتحان میکنند و نشان میدهند که چگونه میتوان فرآیندهای مهندسی را سریعتر، دقیقتر و کارآمدتر انجام داد.
بررسی تجربه این پیشگامان میتواند به سازمانها کمک کند تا مسیر مناسبی برای ورود به فناوریهای جدید پیدا کنند. به همین دلیل، برای شناخت آینده مهندسی برق باید علاوه بر فناوریهای موجود، روندهایی را که در حال شکلگیری هستند نیز بررسی کنیم.
مهمترین فناوریهای مؤثر بر آینده مهندسی برق
فناوریهای مختلفی در شکلگیری آینده مهندسی نقش دارند؛ اما دو موضوع اهمیت ویژهای دارند:
- هوش مصنوعی
- مهندسی مبتنی بر داده
این دو فناوری میتوانند بخش قابلتوجهی از فرآیندهای مهندسی را تغییر دهند و روش کار مهندسان را متحول کنند.
هوش مصنوعی در آینده مهندسی برق
هوش مصنوعی یکی از مهمترین فناوریهایی است که میتواند بر آینده مهندسی برق تأثیر بگذارد.
یکی از مهمترین کاربردهای هوش مصنوعی، اتوماتسازی وظایف تکراری و زمانبر است. بسیاری از فعالیتهایی که امروزه مهندسان باید بهصورت دستی انجام دهند، در آینده میتوانند با کمک سیستمهای هوشمند سریعتر انجام شوند.
این موضوع فقط به افزایش سرعت کار محدود نمیشود. استفاده درست از هوش مصنوعی میتواند به مهندسان کمک کند تا:
- وظایف تکراری را سریعتر انجام دهند.
- احتمال خطاهای انسانی را کاهش دهند.
- زمان بیشتری برای حل مسائل مهندسی و تصمیمگیری داشته باشند.
- پروژهها را با سرعت بیشتری توسعه دهند.
- کیفیت خروجیهای مهندسی را افزایش دهند.
- هزینههای مربوط به فرآیند طراحی و مهندسی را کاهش دهند.
اهمیت دادهها در آینده مهندسی برق
در کنار هوش مصنوعی، داده یکی از مهمترین پایههای آینده مهندسی برق است.
سیستمهای هوش مصنوعی برای اینکه بتوانند عملکرد مناسبی داشته باشند، به دادههای دقیق، ساختاریافته و قابل اعتماد نیاز دارند. اگر اطلاعات پروژه پراکنده، ناقص یا نامنظم باشند، حتی پیشرفتهترین سیستمهای هوش مصنوعی نیز نمیتوانند نتایج قابل اعتمادی ارائه دهند.
به همین دلیل، مدیریت صحیح دادههای مهندسی اهمیت زیادی پیدا میکند.
اطلاعات مربوط به تجهیزات، قطعات، نقشهها، مشخصات فنی، پروژهها و مستندات باید بهصورت منظم و یکپارچه مدیریت شوند. هرچه این دادهها ساختاریافتهتر باشند، استفاده از فناوریهایی مانند هوش مصنوعی و اتوماسیون مهندسی نیز آسانتر خواهد بود.
ارتباط هوش مصنوعی و داده در مهندسی آینده
هوش مصنوعی و داده را نمیتوان از یکدیگر جدا کرد. هوش مصنوعی برای تحلیل و تصمیمگیری به داده نیاز دارد و داده بدون ابزارهای مناسب، ارزش بالقوه خود را بهطور کامل نشان نمیدهد.
به همین دلیل، یکی از مسیرهای مهم در آینده مهندسی برق حرکت به سمت محیطهایی است که در آنها دادههای مهندسی بهصورت یکپارچه مدیریت شوند و ابزارهای هوشمند بتوانند از این اطلاعات برای اتوماتسازی و بهبود فرآیندها استفاده کنند.
در چنین شرایطی، مهندسی از یک فرآیند صرفاً دستی به سمت یک فرآیند دادهمحور، هوشمند و اتومات حرکت خواهد کرد.
هوش مصنوعی و اتوماسیون در آینده مهندسی برق
AI یکی از فناوریهای مهم در آینده مهندسی برق است و میتواند بسیاری از فعالیتهای روزمره مهندسان را سادهتر و سریعتر کند. هوش مصنوعی میتواند در بخشهای مختلف مهندسی مانند ارائه پیشنهاد، پشتیبانی از مهندس و بررسی فرآیند طراحی مورد استفاده قرار گیرد.
برای مثال، در حال حاضر مهندسان باید بسیاری از قوانین، ارتباطات و وابستگیهای بین اجزای یک پروژه را بهصورت دستی تعریف و برنامهریزی کنند. انجام این کار در پروژههای بزرگ میتواند زمان زیادی بگیرد و بخشی از آن نیز شامل فعالیتهای تکراری است.
در مهندسی آینده، هوش مصنوعی میتواند بخشی از این فرآیندها را بهصورت اتومات انجام دهد. در نتیجه، مهندس به جای اینکه زمان زیادی را صرف تنظیمات و بررسیهای تکراری کند، میتواند بیشتر روی تصمیمهای تخصصی و طراحی مهندسی تمرکز کند.

بررسی اتومات قوانین و استانداردهای طراحی
یکی از کاربردهای مهم هوش مصنوعی، بررسی اطلاعات و شناسایی خطاهای احتمالی در فرآیند طراحی است.
برای مثال، تصور کنید مهندس هنگام طراحی یک پروژه به جای استفاده از نسخه مناسب یک قطعه، نسخهای را انتخاب کند که برای بازار یا استاندارد کشور موردنظر مناسب نیست. هوش مصنوعی میتواند با بررسی اطلاعات پروژه، کشور مقصد، مشتری و مشخصات فنی قطعه، چنین مواردی را شناسایی کرده و به مهندس هشدار دهد.
این قابلیت میتواند در پروژههای بینالمللی اهمیت بیشتری داشته باشد؛ زیرا مشخصات قطعات، استانداردها و الزامات طراحی ممکن است در کشورهای مختلف متفاوت باشند.
هوش مصنوعی بهعنوان دستیار مهندس
هوش مصنوعی در آینده مهندسی برق فقط برای پیدا کردن خطاها استفاده نخواهد شد. این فناوری میتواند مانند یک دستیار مهندسی نیز عمل کند.
برای مثال، مهندس میتواند درباره یک مسئله فنی از سیستم هوش مصنوعی سؤال کند و پیشنهاد دریافت کند. همچنین اگر یک قطعه با برند یا مدل مشخص در دسترس نباشد، AI میتواند با بررسی مشخصات فنی، گزینههای جایگزین را پیشنهاد دهد.
البته پیشنهاد جایگزین باید بر اساس مشخصات فنی، استانداردها و الزامات پروژه بررسی و تأیید شود و تصمیم نهایی همچنان بر عهده مهندس خواهد بود.
نقش AI در فرآیند Form Fit Function
یکی دیگر از زمینههایی که هوش مصنوعی میتواند در آن کاربرد داشته باشد، فرآیند Form Fit Function (FFF) است.
در روشهای سنتی، مهندس ممکن است مجبور باشد از همان مراحل ابتدایی طراحی، شماره قطعه و نوع دقیق آن را مشخص کند. در حالی که در برخی مراحل اولیه، تعیین این جزئیات هنوز ضروری نیست و میتوان آنها را در مراحل بعدی نهایی کرد.
هوش مصنوعی میتواند با توجه به اطلاعات موجود در پروژه، در مراحل اولیه با مشخصات کلی قطعه کار کند و سپس در ادامه فرآیند طراحی، اطلاعات دقیقتر مانند نوع، مدل یا شماره قطعه را پیشنهاد یا تکمیل کند.
دوقلوهای دیجیتال و شبیهسازی در آینده مهندسی برق
یکی از فناوریهایی که در آینده مهندسی برق اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد، دوقلوی دیجیتال (Digital Twin) است. دوقلوی دیجیتال در واقع یک نمونه دیجیتالی از یک محصول، تجهیز یا سیستم واقعی است که به مهندسان اجازه میدهد عملکرد آن را قبل از اجرای واقعی بررسی و آزمایش کنند.
برای مثال، مهندس میتواند در یک محیط شبیهسازی بررسی کند که آیا یک رله مطابق انتظار عمل میکند یا اینکه آیا سیمکشی و تجهیزات الکتریکی بهدرستی در فضای مکانیکی تابلو قرار میگیرند.
این قابلیت باعث میشود بسیاری از مشکلات قبل از ساخت یا اجرای واقعی پروژه شناسایی شوند. در نتیجه، هزینه اصلاحات کاهش پیدا میکند و احتمال بروز خطا در مراحل بعدی نیز کمتر میشود.
دوقلوهای دیجیتال پیش از این نیز در برخی حوزهها مانند توسعه نرمافزار مورد استفاده قرار گرفتهاند و انتظار میرود در سالهای آینده در مهندسی برق، اتوماسیون و طراحی تجهیزات صنعتی نیز کاربرد گستردهتری پیدا کنند.
اینترنت اشیا و اتصال تجهیزات
اینترنت اشیا (IoT) و فناوریهای مرتبط با اتصال تجهیزات نیز نقش مهمی در آینده مهندسی برق خواهند داشت.
با استفاده از حسگرها و سیستمهای متصل، تجهیزات میتوانند اطلاعات مربوط به وضعیت عملکرد خود را جمعآوری و ارسال کنند. این اطلاعات به مهندسان و تیمهای نگهداری کمک میکند تا وضعیت تجهیزات را بهتر بررسی کنند.
برای مثال، یک حسگر میتواند افزایش دما، لرزش یا تغییرات غیرعادی در عملکرد یک تجهیز را شناسایی کند. در این حالت، مشکل ممکن است قبل از ایجاد خرابی جدی تشخیص داده شود.
حرکت به سمت نگهداری پیشبینانه
یکی از نتایج مهم استفاده از اینترنت اشیا، توسعه نگهداری پیشبینانه (Predictive Maintenance) است.
در روشهای سنتی، ممکن است تعمیرات در زمان مشخص یا پس از خرابی تجهیز انجام شوند. اما در نگهداری پیشبینانه، دادههای واقعی تجهیزات بررسی میشوند تا احتمال بروز مشکل در آینده شناسایی شود.
در چنین شرایطی، اطلاعات فنی موردنیاز مهندس، مانند شماتیکهای برق، اطلاعات قطعات، برگههای فنی و اطلاعات سفارش، میتواند در زمان مناسب در اختیار تیم تعمیر و نگهداری قرار گیرد.
این موضوع باعث میشود فرآیند عیبیابی و تعمیر سریعتر انجام شود و زمان توقف تجهیزات کاهش پیدا کند.
پایداری در آینده مهندسی برق
موضوع دیگری که در آینده مهندسی برق اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد، پایداری و کاهش اثرات زیستمحیطی است.
مهندسی پایدار فقط به نحوه طراحی یک محصول مربوط نمیشود؛ بلکه انتخاب مواد و تجهیزات نیز اهمیت زیادی دارد. مهندسان باید بتوانند اطلاعات مربوط به مواد مورد استفاده، روش تولید قطعات و تأثیرات زیستمحیطی آنها را در فرآیند طراحی در نظر بگیرند.
برای مثال، هنگام انتخاب یک قطعه میتوان علاوه بر مشخصات فنی، اطلاعات مربوط به مواد سازنده و گزینههای سازگارتر با محیط زیست را نیز بررسی کرد.
نرمافزارهای مهندسی میتوانند با ارائه اطلاعات و گزینههای مختلف، به مهندسان کمک کنند تا هنگام طراحی، انتخابهای آگاهانهتری داشته باشند.
بنابراین، در آینده طراحی مهندسی تنها به عملکرد فنی محصول محدود نخواهد بود و موضوعاتی مانند مصرف منابع، انتخاب مواد و پایداری نیز اهمیت بیشتری پیدا خواهند کرد.
نقش ابزارهای مبتنی بر فضای ابری در آینده مهندسی برق
رایانش ابری (Cloud) یکی دیگر از فناوریهای تأثیرگذار بر آینده مهندسی برق است.
ابزارهای مبتنی بر فضای ابری این امکان را فراهم میکنند که اطلاعات پروژه در یک محیط متمرکز ذخیره و بین اعضای تیم به اشتراک گذاشته شود. در نتیجه، مهندسان میتوانند حتی از مکانهای مختلف به اطلاعات موردنیاز دسترسی داشته باشند.
برای مثال، یک مهندس یا تکنسین میتواند در محل اجرای پروژه به اطلاعات صحیح یک تجهیز، نقشه برق، مشخصات فنی یا سایر مستندات موردنیاز دسترسی پیدا کند و سریعتر برای تعمیر یا رفع مشکل اقدام کند.

همکاری آسانتر بین تیمهای مهندسی
یکی از مزایای مهم ابزارهای ابری، سادهتر شدن همکاری بین افراد و تیمهای مختلف است.
در پروژههای مهندسی بزرگ، افراد متعددی مانند مهندسان برق، مکانیک، اتوماسیون، پیمانکاران و تیمهای تعمیر و نگهداری با اطلاعات مشترکی کار میکنند. دسترسی به یک منبع اطلاعاتی یکپارچه میتواند از ایجاد نسخههای مختلف و اطلاعات ناهماهنگ جلوگیری کند.
به همین دلیل، استفاده از فضای ابری میتواند همکاری بین تیمها را سریعتر و منظمتر کند.
نرمافزارهای مهندسی به سمت سرویسهای آنلاین
در آینده مهندسی برق، نحوه استفاده از نرمافزارهای مهندسی نیز میتواند تغییر کند.
به جای اینکه تمام قابلیتهای نرمافزار روی یک سیستم و بهصورت کاملاً مستقل اجرا شوند، بخشی از ابزارها و خدمات مهندسی میتوانند از طریق پلتفرمهای آنلاین و بازارهای نرمافزاری در دسترس قرار بگیرند.
این مدل میتواند دسترسی به ابزارهای جدید را سادهتر کند و به مهندسان اجازه دهد متناسب با نیاز پروژه، سرویسها و قابلیتهای موردنیاز خود را انتخاب کنند.
اهمیت Workflow دیجیتال در مهندسی آینده
با افزایش تعداد ابزارها، دادهها و فناوریهای مورد استفاده در پروژههای مهندسی، مدیریت فرآیندها نیز پیچیدهتر میشود. به همین دلیل، Workflow دیجیتال (Digital Workflow) اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.
Workflow دیجیتال به سازمانها کمک میکند مراحل مختلف یک پروژه را به شکل منظم و یکپارچه مدیریت کنند. برای مثال، اطلاعات طراحی میتواند از مرحله مهندسی به بخش تولید، تأمین تجهیزات و در نهایت تعمیر و نگهداری منتقل شود.
این یکپارچگی میتواند ارتباط میان بخشهای مختلف زنجیره تأمین را بهبود دهد.
مزایای آینده مهندسی برق
حرکت به سمت آینده مهندسی برق میتواند مزایای مختلفی برای مهندسان و سازمانها داشته باشد. استفاده از هوش مصنوعی، اتوماسیون، دوقلوهای دیجیتال، دادههای مهندسی و Workflow دیجیتال میتواند بسیاری از فرآیندهای مهندسی را سریعتر و دقیقتر کند.
افزایش سرعت و بهرهوری مهندسی
یکی از مهمترین مزایای آینده مهندسی برق، افزایش بهرهوری است.
اتوماسیون و هوش مصنوعی میتوانند بخشی از فعالیتهای دستی و تکراری را انجام دهند. از طرف دیگر، Workflow دیجیتال امکان انتقال سریعتر اطلاعات بین بخشهای مختلف یک پروژه را فراهم میکنند.
در نتیجه، زمان موردنیاز برای انجام بسیاری از فعالیتهای مهندسی کاهش پیدا میکند و پروژهها میتوانند در مدت کوتاهتری به مراحل بعدی مانند تولید و اجرا برسند.
افزایش کیفیت و کاهش خطا
فناوریهای جدید فقط باعث افزایش سرعت نمیشوند؛ بلکه میتوانند کیفیت فرآیند مهندسی و محصول نهایی را نیز بهبود دهند.
برای مثال، اتوماسیون میتواند نیاز به ورود مجدد اطلاعات را کاهش دهد و در نتیجه احتمال خطاهای انسانی کمتر شود.
از طرف دیگر، دوقلوهای دیجیتال و شبیهسازی این امکان را فراهم میکنند که برخی مشکلات طراحی قبل از ساخت واقعی شناسایی شوند. این موضوع بهخصوص در پروژههای پیچیده که اصلاح یک خطا در مراحل پایانی هزینه زیادی دارد، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
همچنین دسترسی سریع به اطلاعات فنی مانند نقشهها، مشخصات قطعات و مستندات میتواند فرآیند تعمیر و نگهداری را سادهتر کند و زمینه را برای استفاده از نگهداری پیشبینانه فراهم سازد.
کاهش هزینههای مهندسی و تولید
یکی دیگر از مزایای مهم مهندسی آینده، امکان کاهش هزینههاست.
وقتی فعالیتهای تکراری به کمک اتوماسیون و هوش مصنوعی انجام شوند، مهندسان میتوانند زمان بیشتری را صرف فعالیتهای تخصصی و پروژههای پیچیده کنند.
در چنین شرایطی، سازمانها میتوانند از ظرفیت نیروی متخصص خود بهتر استفاده کنند و زمان و منابع کمتری را صرف فعالیتهای تکراری کنند.
ایجاد محیط کاری بهتر برای مهندسان
آینده مهندسی برق فقط درباره فناوری و کاهش هزینه نیست. نحوه کار مهندسان نیز میتواند تغییر کند.
اگر فعالیتهای تکراری و زمانبر توسط سیستمهای خودکار انجام شوند، مهندسان فرصت بیشتری برای حل مسائل پیچیده، طراحی، تحلیل و یادگیری فناوریهای جدید خواهند داشت.
این موضوع میتواند تجربه کاری مهندسان را نیز بهبود دهد و به سازمانها کمک کند محیط کاری جذابتری برای نیروهای متخصص ایجاد کنند؛ موضوعی که با افزایش نیاز صنعت به مهندسان متخصص اهمیت بیشتری پیدا میکند.
چالشهای آینده مهندسی برق
در کنار مزایای فناوریهای جدید، آینده مهندسی برق با چالشهایی نیز همراه است. یکی از مهمترین آنها، مدیریت صحیح دادههای مهندسی است.
فناوریهایی مانند هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، دوقلوهای دیجیتال و Workflow دیجیتال، همگی به دادههای دقیق و قابل اعتماد نیاز دارند. بنابراین اگر اطلاعات مهندسی بهدرستی مدیریت نشوند، استفاده از این فناوریها نیز با مشکل مواجه خواهد شد.
مدیریت دادههای مهندسی
برای آماده شدن سازمانها برای آینده، دادههای مهندسی باید بهصورت ساختاریافته و یکپارچه مدیریت شوند.
اطلاعات مربوط به قطعات، تجهیزات، نقشهها، مشخصات فنی و پروژهها میتوانند در سیستمهای مهندسی ذخیره و سازماندهی شوند.
در گذشته ممکن بود برخی اطلاعاتی که در یک پروژه ضروری به نظر نمیرسیدند، حذف شوند. اما در یک محیط مهندسی دادهمحور، بهتر است سازمانها قبل از حذف اطلاعات بررسی کنند که آیا ممکن است این دادهها در مراحل بعدی یا پروژههای آینده مورد استفاده قرار گیرند یا خیر.
بنابراین، مدیریت چرخه عمر دادههای مهندسی باید به یکی از بخشهای مهم برنامهریزی سازمانها برای آینده تبدیل شود.
همکاری بهتر در زنجیره تأمین
یکی دیگر از چالشهای مهم، ایجاد همکاری مؤثر بین اعضای زنجیره تأمین است.
در پروژههای مهندسی، اطلاعات فقط در اختیار یک شرکت یا یک تیم قرار ندارد. مهندسان، تولیدکنندگان، تأمینکنندگان، پیمانکاران و سایر شرکای پروژه همگی به بخشی از اطلاعات نیاز دارند.
اگر این اطلاعات بهصورت سریع و صحیح بین طرفهای مختلف منتقل نشود، احتمال ایجاد خطا، دوبارهکاری و تأخیر در پروژه افزایش پیدا میکند.
به همین دلیل، دیجیتالی شدن زنجیره تأمین و ایجاد روشهای مناسب برای اشتراکگذاری اطلاعات، بخش مهمی از آینده مهندسی برق خواهد بود.
تغییر فرهنگ سازمانی
استفاده از فناوریهای جدید فقط به خرید نرمافزار و تجهیزات جدید محدود نمیشود. سازمانها باید فرهنگ کاری خود را نیز با این تغییرات هماهنگ کنند.
شرکای زنجیره تأمین باید درک کنند که اشتراکگذاری صحیح اطلاعات و تجربه میتواند به بهبود عملکرد کل پروژه کمک کند. همکاری بیشتر میان طرفهای مختلف میتواند به کاهش زمان تحویل، کاهش هزینهها و افزایش کیفیت محصولات منجر شود.
در نهایت، آینده مهندسی برق زمانی میتواند بهدرستی شکل بگیرد که فناوری، داده و همکاری سازمانی در کنار یکدیگر قرار بگیرند. هوش مصنوعی و اتوماسیون بهتنهایی کافی نیستند؛ سازمانها باید زیرساخت دادهای مناسب و فرآیندهای همکاری مؤثر نیز داشته باشند.
چگونه برای آینده مهندسی برق آماده شویم؟
آماده شدن برای آینده مهندسی برق فقط به استفاده از فناوریهای جدید محدود نمیشود. سازمانها علاوه بر مدیریت صحیح دادهها، به مهندسان و متخصصانی نیاز دارند که بتوانند با ابزارها و راهکارهای جدید مهندسی کار کنند.
به همین دلیل، توسعه مهارتهای جدید یکی از مهمترین بخشهای آماده شدن برای آینده است.
توسعه مهارتهای تخصصی مهندسان
با ورود هوش مصنوعی، اتوماسیون، دادههای مهندسی و ابزارهای دیجیتال، وظایف مهندسان نیز بهتدریج تخصصیتر میشود.
برای مثال، برخی مهندسان ممکن است بیشتر روی مدیریت و تحلیل دادههای مهندسی تمرکز کنند، در حالی که گروهی دیگر در زمینه پیادهسازی سیستمهای دیجیتال، اتوماسیون یا طراحی مهندسی تخصص بیشتری پیدا کنند.
در واقع، هدف فناوری این نیست که همه مهندسان را به یک شکل آموزش دهد؛ بلکه میتواند زمینهای ایجاد کند تا هر فرد بر اساس دانش، مهارت و علاقه خود در یک حوزه تخصصیتر فعالیت کند.
ایجاد زیرساخت مناسب برای مهندسی آینده
برای اینکه یک سازمان بتواند فناوریهای جدید را با موفقیت پیادهسازی کند، باید چند زیرساخت مهم را در اختیار داشته باشد:
- دادههای مهندسی منظم و ساختاریافته
- فرآیندهای مشخص برای مدیریت اطلاعات
- مهندسان و متخصصان دارای مهارتهای مناسب
- ارتباط مؤثر میان بخشهای مختلف سازمان
- امکان تبادل اطلاعات با شرکای زنجیره تأمین
اگر این زیرساختها از قبل ایجاد شده باشند، استفاده از فناوریهایی مانند هوش مصنوعی، دوقلوهای دیجیتال، اینترنت اشیا و Workflow دیجیتال سادهتر خواهد بود.
آینده مهندسی برق از همین امروز شروع میشود
برای ورود به آینده مهندسی برق لازم نیست منتظر چند سال آینده باشیم. سازمانها میتوانند از همین امروز اقدامات لازم را شروع کنند.
سه گام مهم برای آماده شدن عبارتاند از:
۱. مدیریت دادههای مهندسی را بهبود دهید
اطلاعات مربوط به پروژهها، تجهیزات، قطعات، نقشهها و مستندات را بهصورت ساختاریافته مدیریت کنید تا در آینده امکان استفاده بهتر از آنها وجود داشته باشد.
۲. مهارتهای موردنیاز آینده را توسعه دهید
مهندسان و متخصصان باید با فناوریهایی مانند هوش مصنوعی، اتوماسیون، مدیریت داده، ابزارهای ابری و سایر راهکارهای دیجیتال آشنا شوند.
۳. همکاری در زنجیره تأمین را سادهتر کنید
اطمینان حاصل کنید که اطلاعات موردنیاز بتواند بهصورت سریع و دقیق بین مهندسان، تولیدکنندگان، تأمینکنندگان و سایر اعضای پروژه منتقل شود.
جمعبندی
آینده مهندسی برق به سمت مهندسی هوشمند، دادهمحور و متصل حرکت میکند. هوش مصنوعی میتواند فعالیتهای تکراری را کاهش دهد، دوقلوهای دیجیتال امکان آزمایش و شبیهسازی را فراهم کنند، اینترنت اشیا اطلاعات تجهیزات را در اختیار مهندسان قرار دهد و ابزارهای ابری نیز همکاری بین تیمها را سادهتر کنند.
اما استفاده مؤثر از این فناوریها به یک زیرساخت مناسب نیاز دارد. مدیریت صحیح دادهها، توسعه مهارتهای مهندسان و همکاری بهتر در زنجیره تأمین سه گام مهم برای آماده شدن سازمانها هستند.
بنابراین، آینده مهندسی برق چیزی نیست که فقط در سالهای آینده اتفاق بیفتد؛ بخش مهمی از آن از همین امروز با تغییر روشهای طراحی، مدیریت اطلاعات و استفاده از فناوریهای دیجیتال در حال شکلگیری است.




