
راهاندازی مدار چپگرد راستگرد + مدار قدرت + مدار فرمان
راهاندازی مدار چپگرد راستگرد
در راهاندازی الکتروموتور سهفاز به روش مستقیم، معمولاً از کنتاکتور و تجهیزات حفاظتی استفاده میشود تا موتور هم درست روشن شود و هم در برابر خطراتی مثل اتصال کوتاه یا اضافهبار محافظت شود. در این نوع راهاندازی، اگر بخواهیم موتور در دو جهت کار کند (چپگرد راستگرد)، از کنتاکتور معکوسکننده DIUL استفاده میشود.
۱. حالت بدون فیوز و بدون رله اضافهبار
در این روش مدار چپگرد راستگرد، حفاظت موتور و مدار بهطور کامل توسط کلید محافظ موتور (MPCB) انجام میشود.
این کلیدها هم حفاظت اتصال کوتاه و هم حفاظت اضافهبار را انجام میدهند.
اندازه فیوز یا تنظیمات حفاظتی باید مطابق با کاتالوگ تجهیزات یا دستورالعمل سازنده انتخاب شود.

۲. حالت دارای فیوز و دارای رله اضافهبار
در این حالت مدار چپگرد راستگرد، حفاظت اتصال کوتاه برای کنتاکتور و رله اضافهبار توسط فیوزهای F1 انجام میشود.
یعنی اگر اتصال کوتاه رخ دهد، فیوز F1 مدار را قطع میکند و از تجهیزات محافظت میکند.

۳. حالت حفاظت ترکیبی
در این روش:
- حفاظت اتصال کوتاه توسط فیوزهای F1 انجام میشود.
- حفاظت اضافهبار توسط رله محافظ موتور F2 انجام میشود.
رله F2 وقتی جریان موتور بیش از حد مجاز شود، مدار را قطع میکند تا موتور آسیب نبیند.

تغییر جهت موتور در مدار چپگرد راستگرد
وقتی شستی I را فشار میدهیم، سیمپیچ کنتاکتور Q11 فعال میشود. با فعال شدن Q11، موتور در جهت ساعتگرد شروع به کار میکند. بعد از رها کردن شستی I، کنتاکتور Q11 از طریق کنتاکت کمکی Q11/14-13 و وجود شستی 0، خودش را در حالت روشن نگه میدارد.
برای جلوگیری از اینکه موتور همزمان در دو جهت روشن شود، یک کنتاکت معمولاً بسته Q11/22-21 وجود دارد که اجازه نمیدهد کنتاکتور Q12 (جهت معکوس) هنگام کار Q11 فعال شود.
وقتی شستی II را فشار میدهیم، کنتاکتور Q12 فعال میشود و موتور را در جهت خلاف عقربههای ساعت به کار میاندازد.
تغییر جهت موتور
بستگی به نوع طراحی مدار، تغییر جهت موتور میتواند به دو روش انجام شود:
1. روش اول:
ابتدا باید شستی 0 را بزنیم تا موتور کاملاً خاموش شود، سپس جهت دیگر را انتخاب کنیم.
2. روش دوم:
با فشردن مستقیم شستی جهت مخالف، مدار بهطور خودکار جهت را تغییر میدهد (البته با رعایت اینترلاکهای الکتریکی و مکانیکی).
حفاظت در برابر اضافهبار
اگر موتور دچار اضافهبار شود، یکی از این دو اتفاق میافتد:
- کنتاکتهای 95-96 در رله اضافهبار F2 که معمولاً NC هستند، باز میشوند و مدار را قطع میکنند.
- یا کنتاکتهای 13-14 در کلید محافظ موتور باز میشوند و موتور خاموش میشود.
در هر دو حالت، هدف این است که موتور و تجهیزات از آسیب دیدن محافظت شوند.





