
طراحی ۶۳ صفحه نقشه برق در ۱۳ ثانیه با EPLAN
-
حمید زینالی
-
نرم افزار ایپلن, وبلاگ
-
1405/05/15
-
این مقاله بروزرسانی شده 15 مرداد 1405
چگونه در کوتاهترین زمان یک شماتیک در EPLAN طراحی کنیم؟
اگر میخواهید در کمترین زمان ممکن یک شماتیک یا نقشه برق طراحی کنید، امکانات هوشمند EPLAN میتواند سرعت کار شما را بهطور چشمگیری افزایش دهد. «شان مولهرین»، یکی از متخصصان EPLAN، این موضوع را در یک اجرای زنده و در مقابل صدها بیننده به نمایش گذاشت. در ادامه با مهمترین نکات او آشنا میشوید؛ نکاتی که به شما کمک میکنند دیاگرامها را سریعتر و سادهتر طراحی کنید.
1. استفاده هوشمندانه از کتابخانه سمبلها
یکی از مهمترین قابلیتهای EPLAN، کتابخانه گسترده سمبلها استاندارد آن است. در نرمافزار EPLAN Electric P8 به مجموعهای از سمبلهای پرکاربرد مانند موتور، فیوز، کلید، کنتاکتور و سایر تجهیزات الکتریکی دسترسی دارید. استفاده از این کتابخانه باعث میشود دیگر نیازی به ترسیم دستی اجزای مدار نداشته باشید و زمان طراحی به میزان قابل توجهی کاهش یابد.
2. سمبلها فقط یک تصویر نیستند
ویژگی مهم سمبلهای EPLAN این است که آنها تنها یک شکل گرافیکی نیستند، بلکه مجموعهای از اطلاعات فنی و مهندسی را نیز در خود دارند. هر سمبل شامل دادههای موردنیاز برای طراحی و مستندسازی مدار است. بنابراین کافی است نماد موردنظر را از کتابخانه انتخاب کرده و در صفحه طراحی قرار دهید تا نرمافزار بخش زیادی از اطلاعات لازم را بهصورت اتومات مدیریت کند.
3. ایجاد خودکار خطوط اتصال
پس از قرار دادن تجهیزات در صفحه، EPLAN میتواند خطوط اتصال بین آنها را بهصورت اتومات ایجاد کند. این قابلیت علاوه بر افزایش سرعت طراحی، احتمال بروز خطا در رسم اتصالات را نیز کاهش میدهد و باعث میشود شماتیکها با دقت بیشتری ترسیم شوند.
4. کپی سریع مدارهای مشابه
زمانی که اولین مدار ساده را طراحی کردید، نیازی نیست برای مدارهای مشابه همه مراحل را از ابتدا تکرار کنید. کافی است مدار را تنها با چند کلیک کپی کنید. این روش بهویژه در پروژههایی که دارای مدارهای تکراری هستند، صرفهجویی قابل توجهی در زمان ایجاد میکند.
5. شمارهگذاری و برچسبگذاری اتومات
یکی دیگر از مزایای EPLAN این است که هنگام کپی کردن مدار، نرمافزار بهصورت اتومات شماره تجهیزات، برچسبها و شناسههای موردنیاز را بهروزرسانی میکند. در نتیجه بدون نیاز به ویرایش دستی، مدارهای جدید با اطلاعات صحیح ایجاد میشوند.
6. کپی سریع مدارها در پروژه
پس از طراحی اولین مدار، نیازی نیست برای مدارهای مشابه همه مراحل را از ابتدا تکرار کنید. در EPLAN میتوانید مدارهای ایجادشده را تنها با چند کلیک در بخشهای مختلف پروژه کپی کنید. این قابلیت علاوه بر صرفهجویی در زمان، باعث میشود طراحی پروژههای بزرگ سریعتر و یکپارچهتر انجام شود.

7. دسترسی سریع به سمبلهای با برچسبگذاری
اگر در پروژههای خود بهطور مداوم از سمبلهای خاصی استفاده میکنید، بهتر است آنها را با برچسبهای موضوعی (Tags) دستهبندی کنید. با این کار، از طریق Insert Center یا مرکز درج، میتوانید بهسرعت سمبلهای موردنیاز را پیدا کرده و در مدار قرار دهید.
این روش باعث میشود:
- زمان جستجوی نمادها کاهش یابد.
- دسترسی به تجهیزات پرکاربرد آسانتر شود.
- روند طراحی سریعتر و منظمتر انجام گیرد.
بهعنوان مثال، اگر در بیشتر پروژهها از مدارهای موتور، تجهیزات سهفاز یا ماژولهای راهاندازی موتور استفاده میکنید، میتوانید سمبلهای مربوط به آنها را برچسبگذاری کنید تا همیشه در دسترس باشند.

8. استانداردسازی طراحی با ماکروهای EPLAN
یکی از بهترین روشها برای افزایش سرعت طراحی، استفاده از ماکروها (Macros) در EPLAN Electric P8 است. بسیاری از پروژههای اتوماسیون و کنترل دارای مدارهایی هستند که بارها تکرار میشوند. بنابراین، ضرورتی ندارد هر بار طراحی را از یک صفحه خالی آغاز کنید.
ماکروها در واقع قالبهای آمادهای از مدارها هستند که میتوان آنها را ذخیره و در پروژههای مختلف بارها استفاده کرد. برای مثال، میتوانید مدارهایی مانند ماژول راهاندازی موتور (Motor Starter Module)، مدارهای فرمان یا سایر مدارهای استاندارد را بهصورت ماکرو ایجاد کنید.

9. انتخاب سریع ماکروها
هنگام طراحی شماتیک، کافی است کلید Tab را فشار دهید تا فهرستی از ماکروهای موجود نمایش داده شود. سپس میتوانید از میان انواع مدارهای ذخیرهشده، مناسبترین گزینه را انتخاب کرده و مستقیماً در پروژه قرار دهید.
این قابلیت علاوه بر افزایش سرعت طراحی، موجب استاندارد شدن مدارها، کاهش خطاهای طراحی و استفاده مجدد از مدارهای تأییدشده در پروژههای مختلف میشود.
10. استفاده از انواع مختلف ماکروها
در EPLAN تنها استفاده از یک ماکرو امکانپذیر نیست، بلکه میتوانید برای هر مدار، چندین نوع (Variant) مختلف تعریف کنید. این ویژگی به شما اجازه میدهد هنگام طراحی، متناسب با نیاز پروژه، مناسبترین نسخه را انتخاب کنید.
برای مثال، یک ماکرو میتواند برای موتورهایی با توانها یا مشخصات مختلف، چندین نوع داشته باشد. در این حالت تنها کافی است نوع موردنظر را انتخاب کنید تا مدار بهصورت اتومات مطابق آن تنظیم شود.
11. تغییر اتومات تجهیزات با استفاده از متغیرها
یکی از قابلیتهای قدرتمند EPLAN، استفاده از متغیرها (Variables) است. با تعریف متغیرهایی مانند توان یا اندازه موتور، دیگر نیازی به ویرایش دستی تکتک تجهیزات نخواهید داشت.
برای مثال، اگر اندازه موتور را تغییر دهید، EPLAN بهصورت اتومات تجهیزات وابسته مانند فیوزها، کلیدها و سایر اجزای مرتبط را نیز متناسب با مشخصات جدید بهروزرسانی میکند. این قابلیت علاوه بر افزایش سرعت طراحی، احتمال بروز خطا را نیز کاهش میدهد.
12. اعمال سریع تغییرات با اشیای جایگزین
در برخی پروژهها ممکن است لازم باشد مشخصاتی مانند طول کابل، توان موتور یا سایر پارامترها در مدت کوتاهی تغییر کنند. با استفاده از اشیای جایگزین (Placeholder Objects) میتوانید این تغییرات را تنها در چند ثانیه اعمال کنید.
پس از تغییر مقدار یک پارامتر، نرمافزار بهطور اتومات تمام بخشهای مرتبط در شماتیک را بهروزرسانی میکند و دیگر نیازی به اصلاح دستی مدار نخواهد بود.
13. ایجاد کتابخانه اختصاصی از مدارها
برای افزایش بهرهوری، بهتر است بهتدریج یک کتابخانه اختصاصی از مدارها، ماکروها و عناصر استاندارد ایجاد کنید. این کتابخانه میتواند بر اساس یک ساختار ماژولار طراحی شود و به مرور زمان کاملتر گردد.
همچنین توصیه میشود این کتابخانه را با سایر اعضای تیم به اشتراک بگذارید و همواره آن را بهروز نگه دارید. با این کار، به مرور یک پایگاه دانش ارزشمند از مدارهای استاندارد و قابل استفاده مجدد در اختیار خواهید داشت که سرعت طراحی پروژههای آینده را به میزان قابل توجهی افزایش میدهد.
14. ایجاد اتومات شماتیکها با مهندسی اتومات
همانطور که مشاهده کردید، استانداردسازی طراحی نقشه برق با EPLAN با استفاده از نمادها، ماکروها، متغیرها و کتابخانههای اختصاصی، زمان موردنیاز برای طراحی شماتیک را به شکل چشمگیری کاهش میدهد. تنها با صرف چند دقیقه برای ایجاد و سازماندهی کتابخانههای استاندارد، میتوانید در تمامی پروژههای بعدی از آنها استفاده کنید.
با این حال، حتی در یک طراحی استاندارد نیز معمولاً لازم است صفحات شماتیک یا قالبهای مدار بهصورت دستی در پروژه قرار گیرند. اگر هدف شما صرفهجویی بیشتر در زمان و تولید کامل شماتیکها تنها در چند ثانیه باشد، مهندسی اتومات (Automated Engineering) بهترین راهکار است.
در مهندسی اتومات، نرمافزار بر اساس قوانین، دادهها و الگوهای از پیش تعریفشده، میتواند بخش زیادی از فرآیند طراحی را بدون دخالت مستقیم کاربر انجام دهد. نتیجه این کار، افزایش چشمگیر سرعت طراحی نقشه برق با EPLAN، کاهش خطاهای انسانی و استانداردسازی کامل مدارهای الکتریکی است.
15. طراحی اتومات شماتیک با EPLAN eBuild Free
اگر میخواهید طراحی اتومات شماتیکها را تجربه کنید، نیازی به انجام تنظیمات پیچیده یا صرف هزینه اضافی ندارید. ابزار EPLAN eBuild Free این امکان را بهصورت رایگان در اختیار شما قرار میدهد.
این ابزار از طریق EPLAN Cloud در دسترس کاربران EPLAN Electric P8 قرار دارد و مجموعهای از کتابخانههای آماده را برای تولید اتومات مدارهای الکتریکی ارائه میدهد.
روند کار بسیار ساده است. کافی است:
- کتابخانه موردنظر را انتخاب کنید.
- پارامترهای موردنیاز پروژه را وارد کنید.
- روی گزینه Generate کلیک کنید.
در مدت چند ثانیه، نرمافزار یک پروژه کامل EPLAN شامل دهها صفحه شماتیک را بهصورت اتومات تولید میکند.

تجربه عملی با Engineering Challenge
برای آشنایی بیشتر با این قابلیت، میتوانید از کتابخانه آماده Engineering Challenge که در EPLAN eBuild Free بهصورت رایگان ارائه شده است، استفاده کنید. این کتابخانه به شما امکان میدهد فرآیند طراحی اتومات را بهصورت عملی تجربه کرده و با نحوه عملکرد مهندسی اتومات آشنا شوید.
ساخت کتابخانههای اختصاصی
نسخه کامل EPLAN eBuild امکانات بیشتری را در اختیار کاربران قرار میدهد. علاوه بر استفاده از کتابخانههای آماده، میتوانید کتابخانههای اختصاصی خود را نیز ایجاد کنید.
این کتابخانهها قابل اشتراکگذاری با سایر اعضای تیم هستند؛ بنابراین همه کاربران میتوانند از ماکروها، مدارها و الگوهای استاندارد یکسان استفاده کنند. این موضوع موجب افزایش هماهنگی، استانداردسازی پروژهها و کاهش زمان طراحی در کل مجموعه میشود.
نمونه عملی از سرعت طراحی در EPLAN
در یکی از رویدادهای آنلاین EPLAN Live، «شان مولهرین» عملکرد مهندسی اتومات را بهصورت زنده به نمایش گذاشت. او توانست تنها در ۱۳ ثانیه یک شماتیک ۶۳ صفحهای ایجاد کند.
این فرآیند در سه مرحله انجام شد:
- استفاده از قابلیتهای استاندارد EPLAN Electric P8
- بهرهگیری از کتابخانههای آماده و ماکروها
- تولید اتومات پروژه با استفاده از EPLAN eBuild Free
این نمایش نشان داد که با استانداردسازی طراحی و استفاده از ابزارهای هوشمند، میتوان زمان طراحی پروژههای بزرگ را از چندین ساعت به چند ثانیه کاهش داد.
جمعبندی
نرمافزار EPLAN Electric P8 مجموعهای از ابزارهای قدرتمند را برای افزایش سرعت طراحی نقشه برق با EPLAN در اختیار مهندسان قرار میدهد. استفاده از نمادهای هوشمند، ماکروهای قابل استفاده مجدد، کتابخانههای استاندارد و قابلیتهای اتوماتسازی، باعث میشود فرآیند طراحی سریعتر، دقیقتر و استانداردتر انجام شود.
در کنار این امکانات، ابزار EPLAN eBuild امکان مهندسی اتومات را فراهم میکند. با انتخاب یک کتابخانه آماده و تعیین چند پارامتر ساده، میتوان تنها در چند ثانیه یک پروژه کامل شامل دهها صفحه شماتیک تولید کرد. این قابلیت علاوه بر صرفهجویی چشمگیر در زمان، احتمال خطاهای انسانی را کاهش داده و کیفیت مستندسازی پروژههای الکتریکی را بهبود میبخشد.



