انواع یراقآلات شبکه توزیع برق + تصاویر آنها
یراقآلات خطوط هوایی شبکههای توزیع
یراقآلات شبکه توزیع مورد نیاز برای مونتاژ مقرهها و برپایی سازههای خطوط هوایی شبکههای توزیع، دارای تنوع و گونههای فراوانی است. بیشتر این اتصالات از فولاد گالوانیزه، آلیاژ آلومینیوم و بعضی نیز از چدن نرم ساخته شدهاند.
کلیه قطعات آهنی باید برای جلوگیری از زنگزدگی، به صورت گرم گالوانیزه شوند. همچنین به دلیل اهمیت کیفیت این قطعات، علاوه بر کنترل ضخامت گالوانیزه، باید از نظر کمترین مقاومت کشش مکانیکی نیز مورد آزمایش قرار گیرند.
انواع یراقآلات شبکه توزیع
1. کلمپ انتهایی
برای انتهایی کردن کابل، از کلمپ انتهایی استفاده میشود.
2. کلمپ آویز
کلمپ آویز جهت عبور دادن سیم نگهدارنده در پایههای عبوری تا زوایای ۹۰ درجه مورد استفاده قرار میگیرد. این کلمپ دارای بدنه آلومینیومی آلیاژی با مقاومت مکانیکی بالا و روکش پلیمری مقاوم در برابر اشعه است.
3. مهار و انواع آن
برای حفظ پایداری مکانیکی در طول خط، پایه باید بهگونهای باشد که قدرت تحمل نیروهای وارد بر آن را داشته باشد. گاهی پایهها قدرت تحمل نیروهای وارد بر خود را ندارند و یا محل نصب بهگونهای است که قدرت تحمل پایه در برابر نیروهای وارده کم میشود (مانند زمینهای شیبدار، باتلاقی و غیره)؛ در اینگونه موارد از مهار استفاده میشود.
3.1 مهار ساده یا معمولی
این نوع مهار برای مقابله با نیروی برآیند کشش سیم وارد بر پایه در ابتدا، انتها، زوایا، سرپیچها و سرانشعابات خطوط استفاده میشود.
3.2 مهار اسپن (تیر به تیر)
این مهار در مکانهایی که فاصله کافی برای نصب مهار معمولی در پشت تیر نباشد، مورد استفاده قرار میگیرد.
3.3 مهار پیادهرویی (زانویی)
در جایی استفاده میشود که فاصله زیادی پشت تیر جهت نصب مهار موجود نباشد.
3.4 مهار مرکب
برای استحکام بیشتر مهار، میتوان از ترکیب مهار اسپن و مهار ساده استفاده کرد.
3.5 مهار سر
این نوع مهار شبیه مهار اسپن است، با این تفاوت که به جای نصب تیر مهار، از تیرهای خط جهت نگهداری یکدیگر استفاده میشود.
4. کاتاوت فیوز
کاتاوت فیوز یک تجهیزات پرکاربرد در یراقآلات شبکه توزیع است که وظیفه حفاظت الکتریکی را دارد و در سیستمهای خطوط هوایی مورد استفاده قرار میگیرد تا از آسیب دیدن ترانسفورماتورهای توزیع در اثر افزایش اضافه جریان جلوگیری کند. همچنین در سیستمهای توزیع انرژی الکتریکی، برای جدا کردن سریع بخشهایی که دچار خطا شدهاند از سایر بخشهای سیستم استفاده میشود.
امکان باز کردن کاتاوت فیوز توسط مأمورین خط از روی زمین و به وسیله چوب عایق به نام «هاتاستیک» (Hot Stick) یا «پرچ» وجود دارد.
انتخاب سیم فیوز کاتاوت
معمولاً سیمفیوزها در عمل، ترانسفورماتورهای توزیع را در برابر اضافهبارهای جزئی حفاظت نمیکنند. این کار باعث سوختن غیرضروری فیوز و قطع مکرر مدار میشود که هیچکدام خوشایند نیستند. بنابراین معمول است که فیوزها با جریان نامی بالاتر از جریان نامی قسمت اولیهی ترانسفورماتور انتخاب شوند.
معمولاً جریان نامی فیوز را ۲ تا ۳ برابر جریان نامی ترانسفورماتور در نظر میگیرند. از آنجا که جریانهای اتصال کوتاه چندین برابر جریان عادی است، آمپر المنت فیوز کاتاوت نیز ۲ تا ۳ برابر جریان نامی ترانسفورماتور لحاظ میشود.
آمپراژ سیمفیوزها مانند خود فیوزها، متناسب با بار خط یا ترانسفورماتورها انتخاب میگردد. اما باید توجه داشت که بستگی به شرایط، میتوان از نوع کندکار (T)، تندکار (K) و یا ترکیبی (KT) استفاده کرد.
5. فازمتر فشار قوی (اپرومتر)
این دستگاه وسیلهای برای تست برقدار بودن شبکه ۲۰ کیلوولت (20KV) است. جهت تشخیص و تست، باید با رعایت حریم مجاز، قسمت نوک فلزی این وسیله را با شبکه مورد آزمایش تماس داد. در صورت برقدار بودن شبکه، چراغهای هشداردهنده روی دستگاه روشن شده و صدای بازر (صوتی) شنیده میشود. این وسیله باید بهصورت روزانه و پیش از اعزام اکیپ به محل کار، مورد تست و بررسی قرار گیرد.
6. کراسآرم یا کنسول
جهت نگهداری سیمها و مقرهها روی پایهها، از کراسآرم استفاده میشود. طول کراسآرم به پارامترهای متعددی از قبیل ولتاژ خط، فاصله بین فازها، وزش باد و تشکیل یخ و برف بستگی دارد. معمولاً در شبکههای توزیع، کراسآرمهایی با طول ۱۲۰ سانتیمتر و ۲۴۴ سانتیمتر به کار میرود. کنسولها توسط پیچ و مهره به پایه محکم میشوند و از لحاظ شکل نصب روی پایهها، به سه دسته تقسیم میشوند:
- افقی (جانبی یا پرچمی)
- جناقی
- کانادایی
در هر یک از این کنسولها، بازوهای نگهدارنده نقش مؤثری در افزایش استحکام سازه بر عهده دارند.
7. راک
اصولاً از راک در شبکههای فشار ضعیف روی پایههای چوبی ۹ متری و همچنین روی پایههای بتونی ۱۲ متری (که شبکه ۲۰ کیلوولت در بالای آن احداث شده است) استفاده میگردد. راکها از یک تسمه فولادی گالوانیزه تشکیل شدهاند که تعدادی اتریه بر روی آن جوش خورده است. راکها معمولاً به صورت دو مقرهای، سه مقرهای و پنج مقرهای تولید و استفاده میشوند.
8. جلوبر
9. یراقآلات کابلهای خودنگهدار
بهطور کلی، یراقآلات اصلی مورد استفاده در شبکه کابل خودنگهدار فشار ضعیف را میتوان به پنج دسته تقسیم نمود:
۱. کلمپ آویزی
۲. کلمپ انتهایی – کششی
۳. کانکتور انشعاب
۴. براکتها یا قلاب عصایی (هوک)
۵. تجهیزات حفاظتی
10. کلمپ آویز
این کلمپ برای نصب کابلهای خودنگهدار با مهار روکشدار بر روی پایه، به همراه براکت یا پیچ دمخوکی مورد استفاده قرار میگیرد. این کلمپ قابلیت استفاده در خطوط مستقیم و نقاط زاویهدار (با زاویه حداکثر ۳۰ تا ۹۰ درجه، بسته به نوع کلمپ) را دارا است.
11. کلمپ کششی (انتهایی)
این کلمپ برای مهار کردن و اتصال سیم مهار روکشدار در پایههای انتهایی و همچنین در زوایای تند (بیش از ۳۰ یا ۹۰ درجه، بسته به استاندارد شبکه) مورد استفاده قرار میگیرد تا نیروی کششی کابل را تحمل کند.
12. کلمپ نصب روی دیوار
این تجهیز بهمنظور کابلکشی بر روی دیوار، جهت عبور کابلهای سرویس (مشترکین) یا عبور کابل اصلی شبکه از روی دیوار کاربرد دارد. این کلمپها باعث حفظ فاصله ایمن کابل از سطح دیوار میشوند.
13. اصول «اصلهکردن» یا باندینگ
به ثابت نگهداشتن هادیهای هوایی بر روی مقرهها، اصلهکردن میگویند. این کار برای جلوگیری از لغزش سیم روی مقره در اثر باد یا نیروهای کششی انجام میشود.
روش قدیمی: استفاده از سیمهای آلومینیومی نرم (سیم رکابی) برای بستن هادی به مقره.
روش جدید: استفاده از سیم اصله روکشدار . در این روش، قسمت حلقوی سیم اصله دور گلوی مقره قرار گرفته و قسمتهای مارپیچی آن بهدور هادی پیچیده میشود. معمولاً برای اطمینان از استحکام کافی، بر روی هر مقره از دو عدد اصله استفاده میگردد.
14. برقگیر
برقگیر یکی از مهمترین تجهیزات حفاظتی و یراقآلات شبکه توزیع است که وظیفه هدایت اضافهولتاژهای گذرا (ناشی از صاعقه یا کلیدزنی) به زمین را بر عهده دارد. این وسیله با تخلیه موجهای ضربهای ولتاژ، از ورود آنها به ایستگاههای انتقال و توزیع و آسیب به تجهیزات جلوگیری میکند.
برقگیر، معمولاً در ورودی پستهای فوق توزیع، انتهای خطوط انتقال و در نزدیکی ترمینالهای ترانسفورماتورهای توزیع (جهت حفاظت از سیمپیچها) نصب میشود.
طبق اصول مهندسی، ولتاژ شکست الکتریکی (ولتاژ عملکرد) یک برقگیر باید همواره کمتر از سطح استقامت عایقی تجهیزات تحت حفاظت باشد. به این ترتیب، قبل از اینکه ولتاژ بالا به عایقبندی ترانسفورماتور یا سایر تجهیزات آسیب برساند، برقگیر عمل کرده و مسیر تخلیه به زمین را فراهم میکند.
آیا این مقاله برایتان مفید بود؟
