آشنایی با انواع مدار چنج اور در فرامین برق صنعتی
مفهوم چنج اور
عبارت لاتین Changeover circuit (مدار چنج اور) به معناي تغییر وضعیت مدار می باشد، اما در صنعت برق به معناي جابجایی دو یا چند منبع می‌باشد.
در زیر نمونه‌هایی از مدار چنج اور، در حالت‌هاي مختلف را نشان می‌دهد.
در شکل زیر یک نمونه مدار چنج اور را در یک سیستم نشان می‌دهد:
دسته‌بندی انواع چنج اور
از نظر استاندارد IEC-60947-6-1، چنج اورها به سه دسته کلی تقسیم‌بندي می‌شوند:
- چنج اور از نوع PC (از طریق کلیدهاي چنج اور)
- چنج اور از نوع CB (از طریق کلیدهاي اتوماتیک)
- چنج اور از نوع CC (از طریق کنتاکتورهاي قدرت)
سیستم اینترلاک چیست؟
سیستم اینترلاک جهت تأمین ایمنی افراد و حفاظت تأسیسات در محل‌هایی که احتمال بروز حادثه در اثر عملکرد اشتباه وجود داشته باشد، مورد استفاده قرار می گیرد. از دلایل ایجاد اینترلاک در تابلوهاي برقی می توان به موارد زیر اشاره داشت:
- عملکرد صحیح تجهیزات
- جلوگیري از حوادث
- ایجاد ایمنی براي بهره برداران
اینترلاک به سه صورت مکانیکی، کلیدي و الکتریکی می باشد. سیستم اینترلاک باید طوري طراحی شود که از عملکرد خطرساز یا خارج از برنامه سیستم جلوگیري به عمل کند.
اینترلاک‌ها می‌توانند در بخش‌هاي مختلف شبکه وجود داشته باشند.
علت استفاده از اینترلاک‌ها در بخش‌های مختلف شبکه، بیشتر جهت جلوگیری از وصل همزمان کلیدها می‌باشد.
نحوه قرارگیری اینترلاک‌ها
در تابلوهاي برق، اینترلاک براي ایجاد حالت‌هاي زیر، می‌تواند استفاده شود:
- اینترلاک بین تجهیزات قطع و وصل
- اینترلاک بین تجهیزات قطع و وصل و بخش‌هاي دیگر
انواع اینترلاک‌ها
1. اینترلاک مکانیکی
اینترلاک مکانیکی به صورت جداگانه براي کلیدها ارائه می‌شود. این ماژول به صورت آپشنال بوده و باید با توجه به برند و آمپراژ کلید تهیه شود. به‌عنوان مثال براي وابسته کردن مکانیکی دو کلید چپگرد و راستگرد به یکدیگر می توان از واحد اینترلاک مکانیکی استفاده نمود.
این واحد که به شیوه‌هاي مختلف بین دو کلید نصب می‌شود و اجازه وصل همزمان آن‌ها را از نظر مکانیکی نخواهد داد. در شکل زیر اینترلاک مکانیکی بین دو کلید را نشان می‌دهد.
اینترلاک مکانیکی در نقشه‌ها و دیاگرام‌هاي روي تابلو برق به صورت خط چین مرتبط به یک مثلث قابل نمایش است.
2. اینترلاک کلیدی
از طریق ایجاد یک کلید و دو قفل می‌توان شرایطی را به وجود آورد که یکی از دو کلید در حالت وصل قرار گیرد.
در این کلیدها می توان رابطه بین کلید و مکانیزم را یک نوع اینترلاک در نظر گرفت.
3. اینترلاک الکتریکی
در تجهیزاتی که فرمان الکتریکی دارند به سادگی می توان از اینترلاک الکتریکی استفاده نمود. در این روش، فرمان الکتریکی زمانی به تجهیز خواهد رسید که تمام شرایط درست انجام شده باشند. به عنوان مثال قرار دادن پلاتین‌هاي بسته در مسیر بوبین کنتاکتورها یکی از رایج ترین اینترلاک‌هاي الکتریکی است.
از اینترلاک‌های مکانیکی می توان به جاي اینترلاک الکتریکی استفاده نمود.
از مزیت اینترلاک مکانیکی کنتاکتورها، می توان به عدم بسته شدن همزمان کنتاکتور حتی با فشردن دستی آن‌ها اشاره داشت.
اینترلاک در تابلوها بر روي درب تابلو قرار گرفته و در هنگام قرارگیری یا خارج کردن تجهیزات، عملکرد متوالی سیستم و … کاربرد دارد. برخی از تجهیزاتی که عملکرد آن‌ها ممکن است موجب خسارت و آسیب شود علاوه بر اینترلاک باید به قفل نیز مجهز باشد.
علت استفاده از اینترلاک، اطمینان از عملکرد مشخص شده براي دستگاه است و براي اینکه اپراتور نتواند حالتی را به وجود آورد که دستگاه براي آن طراحی نشده است و یا دستگاه هنگامی که براي شخص خطر به بار می‌آورد عمل نکند. این حالت معمولاً شروع به کار وسیله، خاموش کردن، کلید زنی و اجازه دسترسی می باشد.
اینترلاک درب تابلو برای جلوگیری از دسترسی غیر مجاز ایجاد می شود. باز کردن درب تابلو منوط به قطع کلید روی درب خواهد بود.
اولویت بندی اینترلاک‌ها
در تابلوهاي الکتریکی، اینترلاک مکانیکی از اهمیت بیشتري نسبت به اینترلاک‌هاي دیگر برخوردار است.
الویت بندي اینترلاک‌ها در تابلوهاي برقی به صورت زیر می باشد:
- اینترلاک مکانیکی
- اینترلاک کلیدی
- اینترلاک الکتریکی
آیا این مقاله برایتان مفید بود؟
